تومور یا سرطان مثانه

تومور یا سرطان مثانه در واقع رشد غیرطبیعی سلولهای مثانه است.

مثانه عضوی توخالی در پایین حفره لگن است و محل تجمع ادرار تولید شده از کلیه هاست که از طریق حالب ها وارد آن می شود . ظرفیت مثانه حدود ۴۰۰ – ۵۰۰ سی سی ادرار است. این عضو نیز ممکن است دچار رشد سلول سرطانی شود.

تومور یا سرطان مثانه در واقع رشد غیرطبیعی سلول های مثانه است. تومورها ممکن است مهاجم یا غیر مهاجم باشند. خوشبختانه تومور های غیرمهاجم معمولا به داخل دیواره مثانه دست اندازی (متاستاز دادن ) نمیکنند. اگر یک تومور مهاجم باشد ممکن است سلول های آن به دیواره مثانه و سپس به سایر ارگان های بدن از طریق خون و جریان لنفاوی دست اندازی کنند. تومور های مثانه معمولا آقایان را ۴ برابر خانم ها مبتلا می سازند. شایعترین سن ابتلا به سرطان مثانه ۶۵ سالگی است ولی نباید فراموش کنیم که در افراد ۲۰ – ۳۰ ساله  هم اینجانب دیده ام.

سرطان مثانه کشنده‌ترین سرطان دستگاه ادراری و دومین سرطان شایع دستگاه ادراری-تناسلی است .

سرطان مهاجم مثانه چیست ؟

تومورهای مثانه با استفاده از روشی به نام TNM مرحله بندی می شوند؛
T ، عمق و میزان گسترش تومور را نشان می دهد ؛
N ، بیانگر درگیری غدد لنفاوی است ؛
M ، آیا سرطان در قسمت های دیگر بدن منتشر شده است (آیا متاستاز دارد) ؛
این مراحل از ۴-۰ طبقه بندی می شوند و به پزشک کمک می کنند که تصمیم بگیرد چه نوع درمانی را انتخاب کند.
سرطان مهاجم مثانه مرحلۀ T1 یا بالاتر است ؛ T1 یعنی تومور پوشش داخلی مثانه را درگیر کرده است. وقتی لایۀ عضلانی مثانه درگیر باشد تومور در مرحلۀ T2 قرار دارد. در مرحلۀ T3 تومور از لایۀ عضلانی به پوشش چربی دور مثانه رسیده است. در مرحلۀ T4، سرطان به ارگان های اطراف و همچنین دوردست  انتشار یافته است.

علت سرطان مثانه

کشیدن سیگارمهمترین علت سرطان مثانه سیگار است. افراد سیگاری نسبت به افراد غیر سیگاری چهار برابر بیشتر احتمال سرطان مثانه دارند.

مصرف تریاک

مواد شیمیایی صنعتی : بنزیدین و فنیل آمین

درکارخانجات لاستیک سازی , رنگ سازی و پارچه بافی وبه ندرت آرایشگرها

کارگران کارخانه های چرم و نقاشان و خشک شویی ها

کارگرانی که با آلومینیوم سرو کار دارند

اگریکی ازاعضا خانواده شما مبتلابه این سرطان است,احتمال ابتلا شما نیز بیشتر است.

سنگ مثانه، عفونت شیستوزومیازیس، عفونتهای مکرر مثانه

سابقه رادیوتراپی

استفادۀ بلندمدت از سوند جهت ادرار

علایم سرطان مثانه

وجود خون در ادرار (هماچوری) مخصوصا اگر همراه لخته باشد. شایع‌ترین علامت سرطان مثانه وجود خون در ادرار (هماچوری) می‌باشد که در ۹۰- ۸۵ درصد موارد دیده می‌شود.

علایم تحریکی ادرار: شامل تکرر ادرار، فوریت در ادرار و سوزش ادرار

کم‌خونی به علت از دست دادن خون به صورت مزمن

کاهش وزن قابل توجه، دردهای استخوانی که در مراحل پیشرفته این سرطان ایجاد می‌شوند.

درد: درد ممکن است در پهلوها، بالای ناحیه تناسلی یا در پرینه (حد فاصل بین واژن یا آلت تناسلی مردانه و مقعد) به وجود آید.

 

 تشخیص سرطان مثانه  :

– آزمایش کامل ادرار و سیتولوژی ادرار

در آزمایش ادرار وجود خون (RBC) بیش از ۳ عدد مخصوصا در فرد بالای ۵۰ سال تا حد زیادی نشان دهنده سرطان مثانه است و حتما نیاز به سیستوسکوپی دارد.

– سونوگرافی کلیه و مثانه

سونوگرافی کلیه و مثانه اولین اقدام لازم در افرادی است که خون در ادرار ( هماچوری) دارند. در سونوگرافی اگر با دقت انجام شود، توده مثانه دیده میشود و نیاز به سیستوسکوپی دارد

– سی تی شکم و لگن با و بدون ماده حاجب وریدی

سیستوسکوپی ( دیدن مثانه با اندوسکوپ ): یک روش است که اجازه می دهد تا داخل مثانه را از طریق یک لوله نازک روشن که شامل یک دوربین است رویت  کنیم. با این ابزار همچنین می توان نمونه های کوچک (بیوپسی) از نواحی غیر طبیعی برداشت. بیوپسی بافت قابل اطمینان ترین راه و بهترین روش برای تشخیص سرطان مثانه است و توسط متخصص کلیه و مجاری ادراری انجام  می شود.

 

انواع توده مثانه :

  • توده خوش خیم مثانه
  • توده بدخیم یا سرطان مثانه

توده خوش خیم مثانه :

همه توده های مثانه بدخیم نیستند ولی حتما نیاز به بررسی با سیستوسکوپی و برداشت نمونه یا بیوپسی و ارسال به پاتولوژی یا آسیب شناسی دارد. درمان این توده ها فقط برداشت توده به روش آندوسکوپی یا TUR است و معمولا نیاز به اقدام جراحی یا رادیوتراپی ندارند.

درمان سرطان مثانه

برداشت سرطان از طریق مجرا (TUR)

که به روش اندوسکوپیک و با دستگاهی به روش بسته انجام میشود. این روش با بی حسی و سرپایی انجام میشود. ابزار با یک حلقه سیم کوچک از طریق مجرای ادرار به مثانه وارد می شود حلقه با برش یا سوزش و با جریان الکتریکی سبب حذف تومور و اجازه می دهد تا آن از مثانه خارج شود.

استفاده از BCG در داخل مثانه

یکماه بعد از برداشت سرطان مثانه بروش اندوسکوپیک و TUR، تزریق محلول BCG در داخل مثانه به تعداد ۶ عدد و بصورت هفتگی انجام می شود تا جلوی عود سرطان مثانه گرفته شود. تزریق این محلول در مطب و سرپایی است.

برداشت جراحی کل مثانه

اگر سرطان مثانه بحدی بزرگ باشد که نتوان با آندوسکوپی درمان کرد،کل مثانه با جراحی برداشته شده ( رادیکال سیستوسکوپی ) و مثانه مصنوعی با استفاده از روده ساخته شده و به مجرای طبیعی بیمار پیوند زده می شود و شخص بصورت طبیعی ادرار میکند و نیاز به گذاشتن کیسه در پهلوی بیمار نیست. این روش بهترین و پیشرفته ترین جراحی سرطان مثانه است.

روش سیستکتومی

رادیکال سیستکتومی یعنی برداشتن  کامل مثانه، بافت های اطراف و غددلنفاوی مرتبط با آنها.
در مردان رادیکال سیستکتومی شامل برداشت مثانه، پروستات و کیسه های منی (وزیکول سمینال ها) می باشد. به خاطر وسعت جراحی آسیب های عصبی  وارده می تواند  منجر به اختلال نعوظ شود (ناتوانی در داشتن یا ادامه دادن نعوظ).
در خانم ها رادیکال سیستکتومی شامل برداشتن مثانه، رحم، گردن رحم و واژن فوقانی می باشد.

 

چگونگی دفع ادرار :

بعد از آن که مثانه برداشته شد، جراح باید یک جای جدید برای جمع شدن ادرار تعبیه کند. به این کار تغییر مسیر ادراری می گویند (Urinary diversion). تمام اقداماتی که می توان برای این کار انجام داد شامل استفاده از یک قسمت از روده ( رودۀ باریک یا بزرگ) می شود. بعد از برداشتن یک قسمت از روده، آن را دوباره به یکدیگر می چسبانند تا بتواند عملکرد معمول خود را به درستی انجام دهند. قسمتی هم که از روده برداشته به خوبی تمیز و آمادۀ اقدامات بعدی می شود.

گزینه های زیادی برای اقدام بعدی وجود دارد :
   ادرار می تواند از طریق یک قسمت از روده به سطح پوست بیاید ، جایی که یک روزنه (که به آن استوما –Stoma  گفته می شود) درست شده است . یک کیسه به این روزنه متصل شده است تا ادرار را جمع آوری کند. به این کار تغییرجلدیِ مسیر ادرار بدون توانایی در کنترل آن (Non-continent cutaneous diversion) یا مجرای ایلئال (ileoconduit) می گویند.

یک مخزن (مانند یک کیسۀ کوچک) زیر پوست شکم تعبیه گردد، و بیمار از یک سوند (یک لولۀ باریک ) برای تخلیۀ متناوب آن استفاده کند. نیازی به همراه داشتن کیسه نیست. به این کار تغییر جلدیِ مسیر ادار با توانایی در کنترل آن Continent cutaneous diversion گفته می شود. نامِ رایجِ این اقدام “کیسۀ ایندیانا – Indiana pouch”  می باشد.

می توان با یک قسمت از روده یک مثانۀ جدید درست کرد. مثانۀ جدید به حالب وصل می شود و به فرد اجازه می دهد تا به راحتی ادرار کند. به این کار، مثانۀ جدیدِ ارتوتوپیک (Orthotopic neobladder)  می گویند. اسمِ رایجِ این کار مثانۀ نوین استادر (Studer neobladder)  یا کیسۀ کوچک است.
بهترین روشِ تغییر مسیر ادرار به اولویت های پزشک و بیمار و همچنین گستردگی سرطان بستگی دارد. علاوه بر آن برای موارد دوم و سوم، بیمار باید یاد بگیرد که چطور برای خود سوند بگذارد؛ بیمارانی که در انجام این کار مشکل دارند نمی توانند کاندید مناسبی برای این روش ها باشند.

رادیوتراپی و شیمی درمانی

در موارد پیشرفته سرطان مثانه که امکان جراحی نباشد، این درمان انجام می شود .

آیا سرطان مثانه کشنده است ؟

چشم انداز برای بیماران سرطان مثانه بستگی به مرحله سرطان در زمان تشخیص دارد. اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، پیش آگهی عالی است و طول عمر بیمار مثل افراد طبیعی است. بیماران مبتلا به سرطان مثانه متاستاتیک که به اندامهای دیگر منتشر شده دارای طول عمر متوسط ۱۲ تا ۱۸ ماه است. سرطان راجعه یک نوع تهاجمی تر و چشم انداز منفی برای بقای طولانی مدت برای بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته مرحله مثانه است.

درمان جدید سرطان مثانه

  • ژن درمانی
  • درمان هدفمند
  • فتودینامیک درمانی

پیشگیری از سرطان مثانه

  • مصرف آنتی اکسیدان‌ها مانند ویتامین آ، ای، سی، روی و سلنیوم
  • از کشیدن سیگار  خودداری کنید
  • سبزیجات به خصوص کلم بروکلی و فلفل سبز
  • مصرف ماست
  • مصرف چای سبز
  • مصرف مایعات زیاد

 

هنوز هیچ دیدگاهی وجود ندارد

  • سلام , مهمان